Nhà ống xây cao bao nhiêu? Chiều cao từng tầng theo quy định

Phối cảnh nội thất nhà ống có tầng lửng, cầu thang lên lửng ở tầng trệt

Nhà ống xây cao bao nhiêu trước hết phụ thuộc vào thông tin quy hoạch và giấy phép xây dựng của chính lô đất, vì đó là nơi ghi chiều cao tối đa và số tầng được phép. Với chiều cao từng tầng, TCVN 9411:2012 về nhà ở liên kế ghi tầng 1 cao thông thủy không nhỏ hơn 3,6 m, nhà có tầng lửng thì tầng 1 không nhỏ hơn 2,7 m. Các tầng trên do bản vẽ quyết định, nhưng phòng ở phải đạt chiều cao thông thủy tối thiểu 2,6 m theo TCVN 13967:2024.

Điểm chính

  • Chiều cao tối đa và số tầng: tra thông tin quy hoạch, ghi trong giấy phép xây dựng.
  • Tại TP.HCM, chiều cao tầng 1 và cao độ mặt tiền nhà liên kế theo Phụ lục 18 của Quy chế quản lý kiến trúc đang hiệu lực; quy chế thay thế đang được trình ban hành.
  • Theo TCVN 9411:2012, lô 30 đến dưới 40 m² xây tối đa 4 tầng cộng tum, cao không quá 16 m.
  • Tầng cao 3,3 m cần khoảng 18 bậc thang và 4,25 m chiều dài mặt bậc (tính theo TCVN 13967:2024).

Ba lớp quy định quyết định chiều cao nhà ống

Khi hỏi "nhà ống cao bao nhiêu mét", người ta thường gộp ba câu hỏi khác nhau làm một. Mỗi câu hỏi do một loại văn bản trả lời, và thứ tự ưu tiên đi từ trên xuống: giấy phép và quy hoạch đứng trên cùng, tiêu chuẩn thiết kế đứng sau, kinh nghiệm công năng chỉ dùng để chọn trong phạm vi còn lại.

1. Chiều cao tối đa cả nhà

Do quy hoạch chi tiết, quy chế quản lý kiến trúc của địa phương và giấy phép xây dựng quy định theo từng tuyến đường, từng lô đất. Đây là giới hạn bắt buộc.

2. Chiều cao từng tầng

Quy chế kiến trúc địa phương có thể khống chế tầng 1 và cao độ mặt tiền. TCVN 9411:2012 và TCVN 13967:2024 đặt mức tối thiểu cho tầng 1 và chiều cao thông thủy phòng.

3. Lựa chọn theo công năng

Tầng trệt kinh doanh, có lửng hay không, chiều dài cầu thang, trần thả: chọn trong khoảng mà hai lớp trên còn cho phép.

Một điểm hay bị hiểu sai là QCVN 01:2021/BXD. Quy chuẩn quy hoạch này đặt yêu cầu về mật độ, khoảng lùi, tầng cao trong đồ án quy hoạch, chứ không quy định chiều cao từng tầng của một căn nhà. QCVN 01:2021/BXD còn áp dụng đến hết 31/12/2026; từ 01/01/2027, QCVN 01:2026/BXD ban hành kèm Thông tư 46/2026/TT-BXD thay thế (Điều 2 của thông tư). Cả hai bản đều không có bảng chiều cao tầng cho nhà ở riêng lẻ.

Quy định chiều cao nhà phố tại TP.HCM

TP.HCM quản lý nhà liên kế bằng Quy chế quản lý kiến trúc kèm Quyết định 56/2021/QĐ-UBND ngày 28/12/2021 (hiệu lực từ 07/01/2022), trong đó Phụ lục 18 lập bảng theo lộ giới gồm tổng chiều cao tầng 1 kể cả lửng, cao độ chuẩn tại chỉ giới xây dựng và cao độ đỉnh mái. Sở Quy hoạch - Kiến trúc đã trình dự thảo Quy chế quản lý kiến trúc đô thị mới thay thế Quyết định 56/2021/QĐ-UBND.

Đang hiệu lực

Quy chế quản lý kiến trúc TP.HCM kèm Quyết định 56/2021/QĐ-UBND, áp dụng từ 07/01/2022.

Đang trình

Dự thảo quy chế mới thay thế Quyết định 56/2021/QĐ-UBND, có sửa Phụ lục 18 về nhà liên kế.

Từ 01/01/2027

QCVN 01:2026/BXD thay QCVN 01:2021/BXD (Thông tư 46/2026/TT-BXD, Điều 2).

Dự thảo tờ trình của Sở Quy hoạch - Kiến trúc cho biết Phụ lục 18 bỏ trường hợp cộng thêm tầng theo trục đường thương mại dịch vụ và sửa cách tính chiều sâu lô đất, khoảng lùi phía sau. Khi lập hồ sơ, cần đối chiếu bảng Phụ lục 18 của quy chế đang có hiệu lực tại thời điểm xin phép, và xin thông tin quy hoạch của lô đất tại phường để biết lộ giới, chỉ giới xây dựng, tầng cao cho phép.

Hồ sơ cần có trước khi chốt chiều cao tầng

  • Thông tin quy hoạch của lô đất: lộ giới, chỉ giới xây dựng, tầng cao tối đa.
  • Bảng phụ lục nhà liên kế trong quy chế kiến trúc đang hiệu lực, đúng loại khu vực.
  • Cao độ nền vỉa hè hoặc mặt đường trước nhà, làm mốc đo chiều cao công trình.

Giới hạn chiều cao theo diện tích lô đất

Ở nơi chưa có quy hoạch chi tiết hoặc quy chế riêng, TCVN 9411:2012 (mục 5.5) là căn cứ tham khảo phổ biến cho nhà ở liên kế. Tiêu chuẩn này áp dụng tự nguyện, chỉ bắt buộc khi được quy hoạch hoặc giấy phép dẫn chiếu.

Mục 5.5.1 ghi nhà liên kế không cao quá 6 tầng, nhà trong hẻm rộng dưới 6 m không quá 4 tầng. Mục 5.5.2 thêm ba ràng buộc: chiều cao không quá 4 lần chiều rộng nhà nếu chưa có quy hoạch chi tiết, không cao hơn 2 tầng so với tầng cao trung bình của cả dãy, và chiều cao tầng 1 phải thống nhất trong dãy. Nhà liên kế có sân vườn không cao quá 3 lần chiều rộng nhà.

Lô đất (TCVN 9411:2012, mục 5.5.4) Số tầng tối đa Chiều cao tối đa
30 đến dưới 40 m², mặt tiền trên 3 m, sâu trên 5 m 4 tầng + tum 16 m
40 đến 50 m², mặt tiền trên 3 m đến dưới 8 m 5 tầng + tum hoặc mái chống nóng 20 m
Trên 50 m², mặt tiền trên 8 m 6 tầng 24 m

Cả ba trường hợp trong bảng đều yêu cầu chiều sâu so với chỉ giới xây dựng lớn hơn 5 m. Mục 5.5.3 khống chế theo bề rộng đường bằng góc vát 45 độ: chiều cao mặt tiền không lớn hơn chiều rộng đường, áp cho cả đường rộng hơn 12 m lẫn đường từ 12 m trở xuống; đường nội bộ dùng góc 30 độ, không quá 0,6 lần bề rộng đường.

Tầng 1 cao bao nhiêu là đúng tiêu chuẩn

Mục 5.5.6 của TCVN 9411:2012 ghi chiều cao thông thủy tầng 1 không nhỏ hơn 3,6 m; nhà có tầng lửng thì chiều cao tầng 1 không nhỏ hơn 2,7 m. Chiều cao thông thủy là khoảng từ mặt sàn hoàn thiện đến mặt dưới trần hoặc dầm, nên chiều cao tầng (từ sàn đến sàn) luôn lớn hơn con số này một khoảng bằng bề dày sàn, lớp hoàn thiện và trần thả. Mục 6.4.1.1 thêm yêu cầu nền tầng 1 cao hơn vỉa hè ít nhất 150 mm, hoặc cao hơn mặt đường ít nhất 300 mm nếu không có vỉa hè.

Chiều cao thông thủy

Sàn hoàn thiện đến mặt dưới trần hoặc dầm. Đây là con số tiêu chuẩn khống chế.

+ Trần thả

Nếu có, gồm khoảng đi ống và đèn.

+ Sàn, dầm

Bề dày do kỹ sư kết cấu tính.

+ Lớp hoàn thiện

Vữa lót, gạch lát sàn.

= Chiều cao tầng

Từ mặt sàn tầng này đến mặt sàn tầng trên, con số ghi trên mặt cắt bản vẽ.

Với các tầng trên, TCVN 13967:2024 (Nhà ở riêng lẻ - Yêu cầu chung về thiết kế, mục 5.9) đặt chiều cao thông thủy tối thiểu theo loại phòng. Biểu đồ dưới đặt các mức tối thiểu này cạnh nhau để thấy tầng 1 nhà liên kế đòi hỏi cao hơn hẳn tầng ở thông thường.

Chiều cao thông thủy tối thiểu (m)

Tầng 1 nhà liên kế
3,6
Tầng 1 khi có lửng*
2,7
Phòng khách, phòng ngủ, ăn
2,6
Bếp, vệ sinh, giặt, kho
2,3
Tầng hầm, bán hầm
2,0

Nguồn: TCVN 9411:2012 mục 5.5.6 (xanh); TCVN 13967:2024 mục 5.9 (cam). *Văn bản ghi "chiều cao tầng một không nhỏ hơn 2,7 m", không ghi là thông thủy.

Tầng lửng và tum cũng ảnh hưởng tới cách đếm tầng. Theo TCVN 13967:2024 (mục 3.24), tum có diện tích không quá 30% diện tích mái không tính vào số tầng. Quy chế kiến trúc TP.HCM có định nghĩa riêng cho tầng lửng và tum, cần đối chiếu trước khi thêm lửng. Nếu muốn nhà có nhiều cao độ sàn so le thay vì lửng, xem thêm nhà lệch tầng.

Chiều cao tầng quyết định chiều dài cầu thang

Cầu thang xây gạch đang thi công trong nhà phố, các bậc định hình trước khi trát
Số bậc và chiều dài vế thang được định ra từ chiều cao tầng ngay ở giai đoạn bản vẽ.

Chiều cao tầng không chỉ là chuyện thoáng hay bí. Với nhà ống mặt tiền hẹp, mỗi 30 cm cao thêm kéo theo khoảng 1 đến 2 bậc thang, tức thêm 25 đến 50 cm chiều dài vế thang chiếm vào lòng nhà. TCVN 13967:2024 (mục 5.11) quy định mặt bậc rộng ít nhất 250 mm, chiều cao bậc từ 50 đến 220 mm (khuyến nghị 190 mm), tổng 2 lần chiều cao bậc cộng chiều rộng bậc nằm trong khoảng 550 đến 700 mm, và chiều cao thông thủy trên lối đi cầu thang ít nhất 2.000 mm. Riêng nhà ở liên kế, TCVN 9411:2012 mục 6.3.5.1 ghi chiều cao bậc không lớn hơn 0,19 m, nên bảng dưới lấy 190 mm làm trần.

Bảng dưới tính với chiều cao bậc tối đa 190 mm: số bậc bằng chiều cao tầng chia 0,19 m rồi làm tròn lên, số mặt bậc ít hơn số bậc 1, chiều dài mặt bậc cộng dồn bằng số mặt bậc nhân 0,25 m. Chiều dài này chưa gồm chiếu nghỉ và chưa tính thang xoay hay thang hai vế.

Chiều cao tầng Số bậc Chiều cao mỗi bậc Tổng chiều dài mặt bậc
3,0 m 16 187,5 mm 3,75 m
3,3 m 18 khoảng 183 mm 4,25 m
3,6 m 19 khoảng 189,5 mm 4,50 m
3,9 m 21 khoảng 185,7 mm 5,00 m

Mọi dòng trong bảng đều thỏa điều kiện 2h + b từ 550 đến 700 mm (ví dụ tầng 3,0 m: 2 x 187,5 + 250 = 625 mm). Nhìn bảng, nâng tầng trệt từ 3,6 m lên 3,9 m làm vế thang dài thêm 0,5 m; trên lô đất sâu 15 m, nửa mét này thường lấy từ phòng khách hoặc bếp. Diện tích cầu thang được tính vào diện tích sàn ra sao có trong bài cách tính diện tích thiết kế nhà.

Ví dụ tính tổng chiều cao nhà 4 tầng

Giả sử lô đất 4 m x 9 m (36 m²) ở nơi chưa có quy hoạch chi tiết, dự kiến trệt cộng 3 lầu và tum. Theo bảng TCVN 9411:2012, lô 30 đến dưới 40 m² được 4 tầng cộng tum, cao tối đa 16 m; quy tắc 4 lần chiều rộng nhà cũng cho 16 m.

Giả định của ví dụ

  • Lô nằm trên hẻm rộng từ 6 m trở lên; hẻm dưới 6 m chỉ được tối đa 4 tầng (mục 5.5.1) và mặt tiền còn bị khống chế theo bề rộng hẻm.
  • Tầng trệt cần thông thủy 3,6 m; sàn, dầm và lớp hoàn thiện giả định 0,3 m chỉ để minh họa (số thật do kỹ sư kết cấu tính), nên trệt cao 3,9 m.
  • Mỗi lầu cao 3,3 m; nền cao hơn vỉa hè 0,15 m (TCVN 9411 mục 6.4.1.1).

Cộng các lớp trên, tính từ cao độ vỉa hè:

Trệt + 3 lầu

0,15 + 3,9 + 3 x 3,3 = 13,95 m đến mặt sàn mái

Còn lại cho tum

16 - 13,95 = 2,05 m, vì TCVN 9411 lấy cao độ vỉa hè làm mốc ±0.000

Cần kiểm tra

Lộ giới trước nhà (mục 5.5.3) và tum có vượt 30% diện tích sàn mái không

Kết quả cho thấy với lô nhỏ, chiều cao từng tầng không thể chọn tùy ý: tăng mỗi lầu lên 3,6 m thì 0,15 + 3,9 + 3 x 3,6 = 14,85 m, tum chỉ còn 1,15 m, không đủ chiều cao thông thủy 2.000 mm cho lối lên cầu thang. Ví dụ dùng TCVN 9411:2012 để minh họa cách tính; con số chốt cuối cùng là chiều cao ghi trong giấy phép xây dựng của lô đất.

Những gì nên ghi rõ trên bản vẽ và hợp đồng

Chiều cao tầng là thông số khó sửa nhất sau khi đổ sàn, nên cần chốt bằng con số trên bản vẽ chứ không bằng lời. Những mục nên có:

Cốt sàn

Cốt cao độ từng sàn so với cốt vỉa hè, kèm chiều cao thông thủy dự kiến của từng phòng.

Tầng 1 và lửng

Chiều cao tầng 1 và tầng lửng đối chiếu với bảng phụ lục của quy chế kiến trúc đang hiệu lực.

Cầu thang

Số bậc, chiều cao bậc và chiều rộng mặt bậc của từng vế thang.

Tổng chiều cao

Chiều cao đến đỉnh mái hoặc đỉnh tum, so với chiều cao trong giấy phép.

Khi so báo giá giữa nhiều đơn vị, xem thêm cách chọn nhà thầu xây dựng nhà ở. Với hợp đồng xây nhà trọn gói, cao độ từng sàn nên nằm trong bản vẽ đính kèm hợp đồng, vì đơn giá tính theo diện tích sàn nhưng khối lượng tường, cột và cầu thang tăng theo chiều cao tầng. Cửu Long CLC giới thiệu các bước từ khảo sát mặt bằng đến thi công nhà phố ở trang thiết kế thi công nhà phố.

Căn cứ cập nhật đến tháng 10/2026. TCVN 9411:2012 và TCVN 13967:2024 được ghi "còn hiệu lực" trên cổng tiêu chuẩn quốc gia (tieuchuan.vsqi.gov.vn) khi tra ngày 26/10/2026; đây là tiêu chuẩn áp dụng tự nguyện, trừ khi được quy hoạch hoặc giấy phép dẫn chiếu. QCVN 01:2021/BXD áp dụng đến 31/12/2026, QCVN 01:2026/BXD từ 01/01/2027. Tại TP.HCM, quy chế kiến trúc đang hiệu lực là bản kèm Quyết định 56/2021/QĐ-UBND; quy chế thay thế đang được trình ban hành. Thông tin tham khảo, không thay thế bản vẽ của kỹ sư kết cấu hay tư vấn pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

Nhà ống xây cao bao nhiêu mét?

Chiều cao tối đa do thông tin quy hoạch và giấy phép xây dựng của lô đất quyết định. Ở nơi chưa có quy hoạch chi tiết, TCVN 9411:2012 mục 5.5.4 cho lô 30 đến dưới 40 m² tối đa 4 tầng cộng tum, cao 16 m; lô 40 đến 50 m² tối đa 5 tầng cộng tum, 20 m; lô trên 50 m² tối đa 6 tầng, 24 m.

Tầng 1 nhà phố cao bao nhiêu?

Theo TCVN 9411:2012 mục 5.5.6, chiều cao thông thủy tầng 1 nhà liên kế không nhỏ hơn 3,6 m; nhà có tầng lửng thì tầng 1 không nhỏ hơn 2,7 m. Tại TP.HCM, quy chế kiến trúc còn khống chế tổng chiều cao tầng 1 kể cả lửng theo lộ giới, nên cần tra bảng phụ lục của quy chế đang hiệu lực.

Chiều cao các tầng trên của nhà ống tối thiểu bao nhiêu?

TCVN 13967:2024 mục 5.9 đặt chiều cao thông thủy tối thiểu 2,6 m cho phòng khách, phòng ngủ, phòng ăn; 2,3 m cho bếp, vệ sinh, giặt, kho; 2,0 m cho tầng hầm và bán hầm. Chiều cao tầng tính từ sàn đến sàn phải cộng thêm bề dày sàn, lớp hoàn thiện và trần thả do kỹ sư xác định.

Tầng cao 3,3 m cần bao nhiêu bậc cầu thang?

Khoảng 18 bậc, mỗi bậc cao khoảng 183 mm, với 17 mặt bậc rộng 250 mm cộng dồn 4,25 m. Cách tính dựa trên TCVN 9411:2012 mục 6.3.5.1 (bậc nhà liên kế cao không quá 0,19 m) và TCVN 13967:2024 mục 5.11: mặt bậc rộng ít nhất 250 mm, tổng 2 lần chiều cao bậc cộng chiều rộng bậc từ 550 đến 700 mm.

Con số tầng 1 cao 5,8 m hay 7 m còn đúng không?

Chỉ dùng khi khớp bảng Phụ lục 18 của quy chế kiến trúc đang hiệu lực cho đúng lộ giới của lô đất. Các con số chép lại trên mạng thường không ghi lộ giới và văn bản gốc, còn quy chế thay thế đang được trình nên cần tra thông tin quy hoạch tại phường trước khi thiết kế.

Nguồn tham khảo