Quy trình xây nhà từ móng đến mái: 6 giai đoạn nghiệm thu

Kỹ sư và công nhân quan sát khung thép đang lắp dựng trên công trường

Quy trình xây nhà là chuỗi sáu giai đoạn nối tiếp: hồ sơ và mặt bằng, móng, khung bê tông cốt thép, xây tường và đi ống âm, hoàn thiện, rồi nghiệm thu bàn giao. Giai đoạn sau chỉ nên bắt đầu khi giai đoạn trước đã nghiệm thu, vì cốt thép, đường ống và lớp chống thấm sẽ bị che kín và không kiểm tra lại được.

Điểm chính

  • Nghị định 207/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026) chia nghiệm thu thành ba cấp: công việc, giai đoạn, hoàn thành. Nhà dưới 7 tầng chỉ được khuyến khích giám sát, nên hãy ghi các cổng nghiệm thu vào hợp đồng.
  • Nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình không phải thông báo khởi công (Điều 48 Luật Xây dựng 2025), nhưng chủ nhà vẫn chịu trách nhiệm giám sát và an toàn thi công.
  • Bốn loại hồ sơ nên giữ: nhật ký thi công, biên bản nghiệm thu từng giai đoạn, kết quả thử mẫu bê tông và bản vẽ hoàn công.

Quy trình xây nhà phố gồm sáu giai đoạn nối tiếp

Giai đoạn 1

Hồ sơ, mặt bằng

Cổng: giấy phép, hợp đồng, bản vẽ

Giai đoạn 2

Móng

Cổng: cốt thép, cốp pha, mẫu bê tông

Giai đoạn 3

Khung đến sàn mái

Cổng: từng sàn, tháo cốp pha đúng cường độ

Giai đoạn 4

Tường, ống âm, trát

Cổng: ống âm trước khi trát

Giai đoạn 5

Hoàn thiện

Cổng: chống thấm trước khi lát

Giai đoạn 6

Nghiệm thu, bàn giao

Cổng: biên bản, bản vẽ hoàn công, bảo hành

Mỗi cột trên ghi một "cổng": việc phải kiểm tra xong thì giai đoạn kế mới được bắt đầu. Khung nghiệm thu này lấy từ Điều 22, Điều 23 và Điều 24 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, áp dụng cho công trình xây dựng nói chung. Với nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, khoản 3 Điều 10 chỉ khuyến khích chủ nhà tổ chức giám sát, nên các cổng dưới đây là cách làm nên ghi vào hợp đồng, không phải nghĩa vụ riêng của chủ nhà. Theo khung đó, nghiệm thu công việc do người trực tiếp giám sát và người phụ trách kỹ thuật của nhà thầu ký; biên bản phải kết luận chấp nhận hay không và có đồng ý triển khai công việc tiếp theo hay không. Nghiệm thu giai đoạn do chủ đầu tư và nhà thầu thỏa thuận thời điểm, nội dung, người tham dự. Chủ nhà nên gắn các cổng này với đợt thanh toán, cách làm được trình bày trong bài cách chọn nhà thầu xây dựng.

Mốc nghiệm thu, hồ sơ và vai trò từng bên theo giai đoạn

Giai đoạn Mốc nghiệm thu trước khi sang bước kế Hồ sơ chủ nhà nên giữ Ai làm gì (giám sát nếu có)
1. Hồ sơ, mặt bằngCó giấy phép xây dựng nếu thuộc diện phải xin; đất ở hợp pháp; hợp đồng đã ký
Căn cứ: Điều 43, Điều 48 Luật Xây dựng 2025; Điều 10 NĐ 207/2026
Giấy phép, bộ bản vẽ kiến trúc, kết cấu, điện nước, hợp đồng, biên bản hiện trạng nhà liền kềChủ nhà: giấy tờ đất, duyệt thiết kế, biển báo, biên bản hiện trạng.
Nhà thầu: nhận mặt bằng, trình biện pháp thi công, tiến độ, kế hoạch nghiệm thu.
Giám sát: xem xét các nội dung nhà thầu trình.
2. MóngNghiệm thu cọc nếu có ép cọc; nghiệm thu cốt thép và cốp pha trước khi đổ bê tông; kết quả thử mẫu
Căn cứ: TCVN 9394:2012; TCVN 9361:2012; TCVN 4453:1995 mục 7.2.1
Hồ sơ nghiệm thu cọc ép, biên bản cốt thép và cốp pha, kết quả nén mẫu, ảnh phần móng trước khi lấpChủ nhà: chấp thuận phương án móng của kỹ sư, có người xem nghiệm thu thép và cốp pha.
Nhà thầu: thi công, lấy mẫu, thí nghiệm vật liệu, mời nghiệm thu.
Giám sát: kiểm vật liệu trước khi dùng, nghiệm thu công việc.
3. Khung đến sàn máiNghiệm thu cốt thép và cốp pha từng sàn, kể cả sàn mái; chỉ tháo cốp pha chịu lực khi bê tông đạt cường độ tối thiểu
Căn cứ: TCVN 4453:1995 mục 3.6, 7.1, 7.2; Phụ lục IIa NĐ 207/2026
Biên bản từng sàn, phiếu giao bê tông, kết quả mẫu, nhật ký thi côngChủ nhà: giữ phiếu giao bê tông và kết quả mẫu.
Nhà thầu: dựng cốp pha, thép, đổ, bảo dưỡng, tháo cốp pha theo cường độ, ghi nhật ký.
Giám sát: nghiệm thu thép, cốp pha trước mỗi lần đổ; đối chiếu kết quả mẫu trước khi tháo.
4. Tường, ống âm, trátNghiệm thu khối xây; thử và nghiệm thu đường ống, dây điện âm; ghi nhận vị trí trước khi trát
Căn cứ: TCVN 4085:2025; TCVN 9377-2:2012; Phụ lục IIb NĐ 207/2026
Ảnh có thước đo hoặc bản vẽ hoàn công vị trí ống, biên bản nghiệm thu từng công việcChủ nhà: chốt vị trí thiết bị, ổ cắm.
Nhà thầu: xây, đi ống, thử đường ống, ghi nhận phần che khuất.
Giám sát: nghiệm thu phần che khuất trước khi trát.
5. Hoàn thiệnNghiệm thu chống thấm trước khi láng, lát; nghiệm thu lát, ốp, sơn và thiết bị
Căn cứ: TCVN 9377-1:2012, 9377-3:2012; khoản 6 Điều 32 NĐ 207/2026
Biên bản chống thấm, phiếu bảo hành vật liệu và thiết bịChủ nhà: duyệt mẫu vật liệu, thiết bị.
Nhà thầu: chống thấm, lát, ốp, sơn, lắp thiết bị.
Giám sát: nghiệm thu chống thấm trước khi lát.
6. Nghiệm thu, bàn giaoNghiệm thu hoàn thành do chủ nhà tổ chức; nếu còn tồn tại thì nghiệm thu có điều kiện, ghi hạn khắc phục
Căn cứ: Điều 24, 28, 29, 30, 34 NĐ 207/2026
Biên bản nghiệm thu hoàn thành có thời hạn bảo hành, bản vẽ hoàn công, hướng dẫn bảo trì và vận hành, hồ sơ hoàn thành công trìnhChủ nhà: tổ chức, trực tiếp tham gia nghiệm thu hoàn thành; nhận và lưu hồ sơ.
Nhà thầu: bàn giao bản vẽ hoàn công, tài liệu bảo trì và vận hành; bảo hành.
Giám sát: ký biên bản nếu có nhà thầu giám sát.

Không phải ô nào trong cột hồ sơ cũng là nghĩa vụ pháp lý với nhà dân. Danh mục hồ sơ hoàn thành công trình ở Phụ lục VII được viết cho mọi loại công trình, còn với nhà ở riêng lẻ, Điều 10 chỉ khuyến khích chủ nhà lập và lưu hồ sơ. Tuy vậy, cũng Điều 10 yêu cầu thiết kế và thi công nhà ở riêng lẻ phải tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, và chính TCVN 4453:1995 liệt kê hồ sơ nghiệm thu bê tông toàn khối. Bộ hồ sơ trong bảng vì thế là mức tối thiểu hợp lý chứ không phải mức tối đa.

Giai đoạn 1: hồ sơ, giấy phép và mặt bằng

Giai đoạn này chưa tốn một viên gạch nhưng quyết định ngôi nhà được xây đúng luật hay không. Việc đầu tiên là xác định ai được tự thiết kế: quy mô ngôi nhà chia thành ba nhóm, và nhà phố từ 3 tầng trở lên đã nằm ở nhóm thứ hai.

Nhóm 1
Dưới 3 tầng, không tầng hầm, tổng diện tích sàn dưới 250 m2, cao dưới 12 m. Chủ nhà được tự tổ chức thiết kế.
Nhóm 2
Dưới 7 tầng hoặc có 1 tầng hầm, ngoài nhóm 1. Thiết kế do tổ chức, cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm thực hiện.
Nhóm 3
Từ 7 tầng hoặc từ 2 tầng hầm. Như nhóm 2, hồ sơ thiết kế phải theo tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy, và chủ nhà phải tổ chức thi công, giám sát theo nghị định.

Nguồn: khoản 2 và khoản 3 Điều 10 Nghị định 207/2026/NĐ-CP.

Về giấy phép, Luật Xây dựng 2025 miễn giấy phép với nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500 m2 và không thuộc các khu vực loại trừ như khu phát triển đô thị trong quy hoạch chung hay khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc (điểm g khoản 2 Điều 43). Danh sách loại trừ gắn với quy hoạch từng khu, nên hãy hỏi cơ quan xây dựng địa phương trước.

Điều kiện khởi công cũng gọn hơn nhiều bài hướng dẫn cũ. Với nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân, luật chỉ đòi giấy phép theo Điều 43 và đất ở hợp pháp, không đòi thông báo khởi công (khoản 3 và điểm đ khoản 1 Điều 48). Một số hướng dẫn trước 2026 vẫn ghi phải báo trước 7 ngày; quy định hiện hành không còn yêu cầu đó với loại nhà này. Chủ nhà vẫn phải lắp biển báo công trình tại cổng (điểm a khoản 3 Điều 10).

Phiếu kiểm trước ngày thợ vào công trình

Giấy phép xây dựng, hoặc căn cứ cho thấy nhà thuộc diện miễn.
Bộ bản vẽ kiến trúc, kết cấu, điện nước, khớp với giấy phép.
Báo cáo khảo sát địa chất nếu nhà dùng móng cọc hoặc đất yếu.
Hợp đồng ghi tiến độ, các cổng nghiệm thu và thời hạn bảo hành.
Biên bản hiện trạng nhà liền kề, có ảnh và chữ ký hai bên.
Biển báo công trình ở cổng và chỗ chứa vật liệu có mái che.

Ngày khởi công và chỗ tập kết vật liệu cũng cần chốt ở bước này. Cách xem tuổi và sắp lịch tránh mùa mưa nằm trong bài cách tính tuổi xây nhà; cách che chắn xi măng, cát và thép nằm trong bài về bảo quản vật liệu xây dựng tại công trình.

Giai đoạn 2: quy trình xây móng nhà và điểm dừng nghiệm thu

Móng truyền tải của cả ngôi nhà xuống đất nên đây là giai đoạn khó sửa nhất. Hướng móng do kỹ sư kết cấu quyết định dựa trên báo cáo khảo sát địa chất và tải trọng của nhà. Phần ép cọc có tiêu chuẩn riêng là TCVN 9394:2012, đã được trình bày kỹ trong bài chi tiết về ép cọc xây nhà. Các loại móng còn lại thi công và nghiệm thu theo TCVN 9361:2012, tiêu chuẩn áp dụng cho công tác nền móng của mọi loại nhà và công trình. Cách chọn và thi công từng loại móng, trong đó có móng băng, nằm trong bài móng băng xây nhà.

Cốt thép móng đã buộc xong, chờ kiểm tra trước khi lắp cốp pha và đổ bê tông
Cốt thép móng sau khi buộc xong. Đây là lúc đối chiếu đường kính, khoảng cách và số lượng thép với bản vẽ, trước khi bê tông che kín.

Thứ tự trên công trường thường là định vị tim trục, ép cọc nếu có, đào hố móng, đổ bê tông lót, buộc cốt thép, lắp cốp pha rồi đổ bê tông. Có hai điểm dừng chủ nhà không nên bỏ qua. Điểm thứ nhất nằm sau khi buộc thép và lắp cốp pha: TCVN 4453:1995 xếp biên bản nghiệm thu cốt thép và cốp pha trước khi đổ bê tông vào bộ hồ sơ nghiệm thu (mục 7.2.1). Điểm thứ hai là lấy mẫu: mỗi tổ gồm ba viên 150 x 150 mm, ép ở tuổi 28 ngày, giá trị trung bình của tổ không được thấp hơn mác thiết kế và không viên nào dưới 85% mác (mục 7.1.7 và 7.1.8).

Buộc cốt thép, lắp cốp pha
↓
Cổng A. Nghiệm thu cốt thép và cốp pha bằng biên bản
↓
Đổ bê tông, lấy mẫu mỗi tổ ba viên
↓
Cổng B. Mẫu 28 ngày đạt: trung bình tổ không thấp hơn mác, không viên nào dưới 85% mác

Khi móng được nghiệm thu, cốt thép và đường ống chôn dưới đất sẽ bị lấp. Bộ phận bị che khuất phải được lập bản vẽ hoàn công hoặc đo đạc xác định kích thước thực tế trước khi làm công việc tiếp theo (Phụ lục IIb Nghị định 207/2026/NĐ-CP). Với nhà dân, cách làm gọn là chụp ảnh có thước đo và ghi ngày vào nhật ký thi công.

Giai đoạn 3: khung bê tông cốt thép đến sàn mái, mỗi sàn một vòng nghiệm thu

Từ cột, dầm đến sàn mái, mỗi tầng lặp lại một vòng: dựng cốp pha và cốt thép, nghiệm thu, đổ bê tông, bảo dưỡng, rồi tháo cốp pha. Vòng này lặp theo số tầng nên là chỗ dễ sai thứ tự nhất. TCVN 4453:1995 vẫn là tiêu chuẩn thi công và nghiệm thu bê tông toàn khối; tra cứu ngày 18/10/2026 trên cổng tiêu chuẩn của Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam cho thấy tiêu chuẩn còn hiệu lực.

Công nhân đổ bê tông sàn tầng 3 nhà phố bằng cần bơm, lưới thép sàn đã lắp xong
Đổ bê tông sàn tầng 3 một công trình nhà phố của Cửu Long CLC: lưới thép sàn đã lắp xong, cần bơm đưa bê tông lên sàn.

Cốp pha chịu lực chỉ được tháo khi bê tông đạt cường độ tối thiểu tính theo phần trăm mác 28 ngày (R28), nếu thiết kế không có chỉ dẫn riêng (mục 3.6.3). Biểu đồ dưới thể hiện ba mức của Bảng 3, chưa xét ảnh hưởng của phụ gia.

Cường độ bê tông tối thiểu để tháo cốp pha chịu lực (% R28, chưa chất tải)

Bản, dầm dưới 2 m
50% R28 (tham khảo 7 ngày)
Bản, dầm từ 2 đến 8 m
70% R28 (tham khảo 10 ngày)
Bản, dầm trên 8 m
90% R28 (tham khảo 23 ngày)

Nguồn: Bảng 3, TCVN 4453:1995; cột ngày ghi theo điều kiện bảo dưỡng của TCVN 5592:1991.

Cột ngày của Bảng 3 ghi 7, 10 và 23 ngày tham khảo cho ba mức khẩu độ, nhưng việc tháo cốp pha vẫn phải dựa trên kết quả nén mẫu. Với khẩu độ dưới 2 m, cường độ còn phải đạt ít nhất 80 N/cm2 (chú thích 2). Số ngày thực tế phụ thuộc xi măng, phụ gia và thời tiết, nên hãy hỏi nhà thầu mẫu nén đã đạt bao nhiêu phần trăm mác. Ba điều khoản khác cũng cần nhớ: ô văng, công-xôn, sê-nô chỉ tháo cột chống và cốp pha đáy khi bê tông đủ mác thiết kế và đã có đối trọng chống lật; ở nhà nhiều tầng nên giữ đà giáo và cột chống ở sàn kề dưới sàn sắp đổ; chỉ chất toàn bộ tải lên kết cấu đã tháo cốp pha khi bê tông đạt cường độ thiết kế.

Sàn mái là vòng nghiệm thu cuối của giai đoạn này, còn phần mái phía trên phụ thuộc loại mái.

Mái bằng

Sàn mái thi công như một sàn bê tông cốt thép khác, nên các cổng nghiệm thu cốt thép, cốp pha và điều kiện tháo cốp pha ở trên áp dụng nguyên cho sàn mái.

Mái ngói hoặc mái tôn

Thường cần thêm hệ khung kèo, xà gồ lắp trên sàn mái hoặc tường thu hồi. Chủ nhà nên xem bản vẽ kết cấu mái trước khi đồng ý loại mái.

Chống thấm mái không nằm ở giai đoạn này mà ở giai đoạn 5: phải thử ngâm nước và lập biên bản trước khi láng, lát lớp bảo vệ.

Giai đoạn 4: xây tường, đi ống âm và trát

Tường xây xong chưa phải là xong: ống nước, ống luồn dây điện và hộp âm tường đã nằm trong tường và sắp bị vữa che kín. Khối xây thi công theo TCVN 4085:2025, công bố theo Quyết định 4647/QĐ-BKHCN ngày 31/12/2025. Bản 2011 đã hết hiệu lực nhưng vẫn xuất hiện trong nhiều dự toán.

Mặt cắt ngang một đoạn tường, nhìn từ trên xuống

Vữa trát ngoài
Khối xây gạch
Ống âm
Vữa trát trong
Sơn
Trước bước trát trong, chụp ảnh có thước đo hoặc vẽ lại vị trí ống. Sau lớp vữa này, ống không còn nhìn thấy.

Đường ống nên được thử và nghiệm thu bằng biên bản trước khi trát, rồi ghi vị trí vào bản vẽ hoàn công hoặc ảnh có thước đo như yêu cầu của Phụ lục IIb. Sau này khoan tường treo tivi hay lắp bình nước nóng, bản ghi đó cho biết chỗ nào có ống. Công tác trát theo TCVN 9377-2:2012, tiêu chuẩn quy định yêu cầu kỹ thuật, trình tự thi công, kiểm tra và nghiệm thu chất lượng trát.

Vật liệu đưa vào công trình cũng là một cổng. Nội dung giám sát nhà ở riêng lẻ gồm chất lượng vật liệu, cấu kiện trước khi đưa vào thi công, giàn giáo, kết cấu chống đỡ và biện pháp an toàn cho nhà liền kề (khoản 4 Điều 10).

Giai đoạn 5: chống thấm, lát ốp, sơn và lắp thiết bị

Hoàn thiện có trình tự phụ thuộc chặt hơn vẻ ngoài. Mỗi lớp đi sau che mất lớp đi trước, nên lỗi ở lớp dưới chỉ lộ ra khi đã phải phá lớp trên. Bảng dưới liệt kê ba cặp việc không được đảo thứ tự.

Làm trước Rồi mới làm Lý do
Chống thấm sàn vệ sinh, mái, ban công; thử ngâm nước và lập biên bảnLáng nền, lát gạchSau khi lát, lớp chống thấm bị che; lỗi chỉ lộ khi nước thấm xuống tầng dưới
Hoàn tất ống điện nước âm, trátBả matit, sơnSửa đường ống sau khi sơn nghĩa là đục phá phần đã hoàn thiện
Lát, ốp xong và dọn sạchLắp thiết bị vệ sinh, đèn, cửaThiết bị dễ hư khi lắp trước lúc sàn, tường xong

Lát, láng và ốp thi công theo TCVN 9377-1:2012 và TCVN 9377-3:2012; cả hai còn hiệu lực. Với thiết bị, thời hạn bảo hành theo hợp đồng nhưng không ngắn hơn thời gian bảo hành của nhà sản xuất, tính từ khi nghiệm thu hoàn thành việc lắp đặt và vận hành (khoản 6 Điều 32 Nghị định 207/2026/NĐ-CP). Chủ nhà nên giữ phiếu bảo hành từng thiết bị ngay khi lắp.

Giai đoạn 6: nghiệm thu, bàn giao và bảo hành

Theo khung của nghị định, chủ đầu tư tổ chức và trực tiếp tham gia nghiệm thu hoàn thành (khoản 1 Điều 24); với nhà ở riêng lẻ, nên ghi trong hợp đồng rằng chủ nhà là người tổ chức buổi nghiệm thu này. Khi còn tồn tại nhỏ, có thể nghiệm thu có điều kiện. Hai hình thức khác nhau như sau.

Nghiệm thu hoàn thành

Khi nào dùng: công việc đã thi công đủ theo thiết kế, các lần nghiệm thu công việc và giai đoạn đã làm đủ, kết quả thí nghiệm đáp ứng yêu cầu thiết kế, thi công tuân thủ quy định phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường.

Biên bản ghi: kết luận nghiệm thu, thời điểm và thời gian bảo hành.

Sau đó: bàn giao, lập hồ sơ hoàn thành.

Nghiệm thu có điều kiện

Khi nào dùng: thi công cơ bản xong theo thiết kế, tồn tại còn lại không ảnh hưởng khả năng chịu lực, thời hạn sử dụng và công năng.

Biên bản ghi thêm: các tồn tại cần khắc phục, thời gian hoàn thành, giới hạn phạm vi sử dụng nếu có.

Sau đó: khắc phục tồn tại, rồi nghiệm thu hoàn thành công trình.

Theo khoản 2 Điều 30, trước khi bàn giao nhà thầu phải giao bản vẽ hoàn công, quy trình bảo trì và các tài liệu liên quan. Riêng nhà ở riêng lẻ, khoản 4 Điều 34 không bắt buộc lập quy trình bảo trì riêng, nên chủ nhà nên yêu cầu thêm trong hợp đồng một bản hướng dẫn bảo dưỡng, vận hành thiết bị bằng văn bản. Biên bản nghiệm thu ghi thời điểm tính bảo hành và thời gian bảo hành (điểm g khoản 5 Điều 24). Mức 12 và 24 tháng trong khoản 5 Điều 32 đặt cho công trình vốn nhà nước, công trình vốn khác chỉ "có thể tham khảo". Với nhà dân, thời hạn nằm ở hợp đồng; nên tách bảo hành kết cấu và hoàn thiện thành hai dòng.

Hồ sơ nhận khi bàn giao

Biên bản nghiệm thu hoàn thành có chữ ký và thời hạn bảo hành.
Bản vẽ hoàn công, gồm sơ đồ điện nước âm tường.
Hướng dẫn bảo trì, vận hành thiết bị bằng văn bản.
Nhật ký thi công và kết quả nén mẫu bê tông.
Danh sách tồn tại cần sửa, có ngày hẹn nếu nghiệm thu có điều kiện.

Thủ tục hoàn công để đưa ngôi nhà vào Giấy chứng nhận là việc riêng sau bàn giao, không thuộc sáu giai đoạn thi công trên.

Tiêu chuẩn thi công nào còn hiệu lực năm 2026

Nghị định 207/2026 yêu cầu thiết kế và thi công nhà ở riêng lẻ tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật do cơ quan có thẩm quyền ban hành (khoản 1 Điều 10), nên số hiệu ghi trong hợp đồng phải là bản đang hiệu lực. Bảng dưới là tình trạng đã tra trên cổng Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam ngày 18/10/2026.

Tiêu chuẩn Dùng cho Tình trạng
TCVN 9361:2012 Công tác nền móng - Thi công và nghiệm thuMóng các loạiCòn hiệu lực
TCVN 9394:2012 Đóng và ép cọc - Thi công và nghiệm thuÉp cọcCòn hiệu lực
TCVN 4453:1995 Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép toàn khối - Quy phạm thi công và nghiệm thuCột, dầm, sàn, mái đổ tại chỗCòn hiệu lực; bản soát xét chưa công bố
TCVN 4085:2025 Thi công kết cấu khối xây - Yêu cầu kỹ thuậtXây tườngCòn hiệu lực, thay TCVN 4085:2011 (đã hết hiệu lực)
TCVN 9377-1, -2, -3:2012 Công tác hoàn thiện: lát và láng, trát, ốpHoàn thiệnCòn hiệu lực cả ba phần

Tiêu chuẩn TCVN 4453 đang được soát xét: dự thảo TCVN 4453:202x đã qua nghiệm thu nhiệm vụ soát xét tại Viện Khoa học công nghệ xây dựng ngày 16/10/2025 nhưng chưa công bố, nên các số trong bài vẫn theo bản 1995 đang hiệu lực.

Điều gì quyết định tiến độ từng giai đoạn

Không có con số tuần chung cho mọi ngôi nhà. Tiến độ do nhà thầu lập và trình chủ nhà chấp thuận, kèm kế hoạch kiểm tra, nghiệm thu. Các yếu tố làm thời gian dài hay ngắn khác nhau theo từng giai đoạn:

Móng

Địa chất, hướng móng, mưa làm ngập hố móng, thời gian chờ kết quả mẫu.

Khung đến sàn mái

Số tầng, số lần đổ, thời gian bê tông đạt phần trăm R28 mới được tháo cốp pha.

Tường, ống âm, trát

Số phòng vệ sinh, độ phức tạp hệ ống, thời gian chờ nghiệm thu ống.

Hoàn thiện

Số chủng loại vật liệu, duyệt mẫu chậm, vật liệu đặt hàng.

Chủ nhà nên nộp hồ sơ sớm, có báo cáo khảo sát địa chất, chốt vị trí thiết bị trước khi đục tường và duyệt mẫu gạch, sơn trước khi tới giai đoạn. Khung nghiệm thu của nghị định đặt hạn 24 giờ để người giám sát nghiệm thu công việc kể từ khi nhận đề nghị (khoản 3 Điều 22). Nhà dưới 7 tầng không bắt buộc có người giám sát nên hạn này không ràng buộc riêng ai, nhưng chủ nhà có thể ghi một mốc tương tự vào hợp đồng để việc chờ nghiệm thu không kéo công trường nghỉ nhiều ngày.

Ai làm gì: chủ nhà, nhà thầu và người giám sát

Ba kỹ sư đội mũ bảo hộ cầm bản vẽ đối chiếu với cốt thép cột và sàn tại công trường
Đối chiếu bản vẽ với cốt thép đã lắp là việc của người giám sát trước mỗi lần đổ bê tông.

Với nhà ở riêng lẻ, chủ sở hữu nhà ở là người tổ chức thi công, giám sát và chịu trách nhiệm an toàn (khoản 3 Điều 10 Nghị định 207/2026/NĐ-CP). Nghị định khuyến khích chủ nhà tổ chức giám sát và lập, lưu hồ sơ; chỉ nhà từ 7 tầng hoặc từ hai tầng hầm mới bắt buộc làm theo quy định chung. Nghiệm thu của chủ nhà không làm giảm trách nhiệm của nhà thầu. Việc của từng bên theo giai đoạn nằm ở cột cuối của bảng mốc nghiệm thu phía trên.

Khi ký hợp đồng xây nhà trọn gói, nhà thầu thường có kỹ sư giám sát riêng, đó là bộ phận quản lý chất lượng của nhà thầu. Chủ nhà vẫn nên có một người của mình có mặt ở các cổng nghiệm thu: tự giám sát, người thân có chuyên môn hoặc đơn vị tư vấn độc lập, vì chữ ký nghiệm thu là chữ ký của chủ nhà. Nhà thiết kế giám sát tác giả theo hợp đồng, giải thích bản vẽ và tham gia nghiệm thu khi hợp đồng quy định (Điều 21).

Câu hỏi thường gặp

Quy trình xây nhà gồm mấy bước?

Không có con số thống nhất: các hướng dẫn của nhà thầu hiện có chia từ 3 đến hơn 10 bước vì gộp hoặc tách khác nhau. Bài này chia theo thứ tự nghiệm thu thành sáu giai đoạn: hồ sơ và mặt bằng, móng, khung bê tông cốt thép đến sàn mái, tường và ống âm, hoàn thiện, nghiệm thu bàn giao.

Xây nhà ở riêng lẻ có phải thông báo khởi công không?

Không, với hộ gia đình và cá nhân. Điều 48 Luật Xây dựng 2025 miễn thông báo khởi công cho nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân; điều kiện khởi công chỉ gồm giấy phép xây dựng theo Điều 43 (nhà thuộc diện miễn thì không cần) và đất ở hợp pháp. Chủ nhà vẫn phải lắp biển báo công trình tại cổng.

Bao lâu thì được tháo cốp pha sàn?

Tiêu chuẩn đặt điều kiện theo cường độ bê tông là chính: bản, dầm khẩu độ dưới 2 m cần 50% R28, từ 2 đến 8 m cần 70%, trên 8 m cần 90% (Bảng 3 TCVN 4453:1995); bảng cũng có số ngày tham khảo nhưng không thay cho kết quả nén mẫu. Ô văng, công-xôn và sê-nô chỉ tháo khi bê tông đủ mác thiết kế và đã có đối trọng chống lật.

Chủ nhà có bắt buộc thuê giám sát không?

Nhà dưới 7 tầng thì không bắt buộc thuê, nhưng chủ sở hữu nhà ở là người tổ chức thi công, giám sát và chịu trách nhiệm về an toàn (khoản 3 Điều 10 Nghị định 207/2026/NĐ-CP). Nhà từ 7 tầng hoặc từ hai tầng hầm phải tổ chức giám sát theo quy định của nghị định.

Nghiệm thu từng giai đoạn có bắt buộc không?

Điều 22 và Điều 23 Nghị định 207/2026/NĐ-CP mô tả cách nghiệm thu công việc và giai đoạn cho công trình xây dựng nói chung; thời điểm, nội dung và người tham dự nghiệm thu giai đoạn do chủ nhà và nhà thầu thỏa thuận. Với nhà dân dưới 7 tầng, cách chắc chắn là ghi các cổng nghiệm thu vào hợp đồng.

Căn cứ pháp lý và tiêu chuẩn cập nhật đến tháng 10/2026.

Nguồn tham khảo

Nội dung căn cứ các văn bản sau, kiểm lần cuối ngày 18/10/2026. Đây là thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý/kỹ thuật cho công trình cụ thể.

  • Nghị định 207/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 (Công báo số 351 ngày 27/6/2026): các Điều 4, 10, 12, 15, 16, 21, 22, 23, 24, 28, 29, 30, 32, 34; Phụ lục IIa, IIb, VII; khoản 2 Điều 52 (thay Nghị định 06/2021/NĐ-CP, hiệu lực 01/7/2026). Đối chiếu bản gốc ngày 18/10/2026.
  • Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 ngày 10/12/2025 (Công báo số 37 ngày 22/01/2026): điểm g khoản 2 và khoản 3 Điều 43, Điều 48. Đối chiếu bản gốc ngày 18/10/2026.
  • TCVN 4453:1995 Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép toàn khối - Quy phạm thi công và nghiệm thu, các mục 3.5, 3.6, 7.1, 7.2 và Bảng 3 (toàn văn tham khảo trên qlda.gxd.vn, bản đăng lại; tình trạng hiệu lực tra trên cổng VSQI ngày 18/10/2026). Tin về nghiệm thu nhiệm vụ soát xét TCVN 4453 đăng trên ibst.vn ngày 18/10/2025.
  • TCVN 9361:2012, TCVN 9394:2012, TCVN 4085:2025 (Quyết định 4647/QĐ-BKHCN ngày 31/12/2025), TCVN 9377-1, -2, -3:2012: tình trạng hiệu lực và phạm vi áp dụng tra trên cổng tiêu chuẩn VSQI (tieuchuan.vsqi.gov.vn) ngày 18/10/2026.