Hoàn công xây nhà là gì? Quy trình, chi phí 2026

Nhà cấp 4 mái Thái đã hoàn thiện, sẵn sàng làm thủ tục hoàn công

Hoàn công xây nhà là cách gọi chung cho hai việc sau khi nhà xây xong: nhà thầu lập bản vẽ hoàn công để chốt hiện trạng thực tế, và chủ nhà đăng ký cập nhật căn nhà vào Giấy chứng nhận (sổ hồng). Từ ngày 01/7/2026, phần bản vẽ hoàn công theo văn bản mới, nên các bài hướng dẫn cũ còn dẫn Nghị định 06/2021/NĐ-CP không còn dùng được cho công trình hiện nay.

Điểm chính

  • Luật không có thủ tục mang tên "hoàn công". Điều kiện để nhà vào sổ nằm ở pháp luật đất đai: giấy phép xây dựng (nếu thuộc diện phải xin), nhà xây đúng phép hoặc đủ điều kiện tồn tại, và sơ đồ nhà ở.
  • Luật không bắt buộc ghi nhà vào sổ ngay sau khi xây, nhưng muốn mua bán, tặng cho, thế chấp thì nhà ở phải có Giấy chứng nhận (khoản 1 Điều 160 Luật Nhà ở 2023).
  • Nhà xây không phép hoặc sai phép không hoàn công ngay được: phải xử lý vi phạm trước theo Nghị định 339/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 26/8/2026.

Luật Xây dựng 135/2025/QH15

Ngày 10/12/2025, hiệu lực từ 01/7/2026 (riêng khoản 2 Điều 43 từ 01/01/2026)

Nghị định 207/2026/NĐ-CP

Ban hành 15/6/2026, hiệu lực 01/7/2026. Bản vẽ hoàn công, nghiệm thu, bàn giao

Nghị định 339/2026/NĐ-CP

Hiệu lực 26/8/2026, thay Nghị định 16/2022/NĐ-CP. Xử phạt xây không phép, sai phép

Luật Đất đai 2024 và Nghị định 101/2024/NĐ-CP

Đăng ký tài sản gắn liền với đất, cấp và cập nhật sổ

Hoàn công xây nhà là gì: hai việc hay bị gộp làm một

Trong các văn bản đã đối chiếu, chỉ thấy định nghĩa của "bản vẽ hoàn công" và "hồ sơ hoàn thành công trình" (khoản 3 và khoản 4 Điều 2 Nghị định 207/2026/NĐ-CP), chưa thấy văn bản nào định nghĩa "hoàn công" như một thủ tục hành chính riêng. Bản vẽ hoàn công theo nghị định là bản vẽ công trình đã hoàn thành, thể hiện vị trí, kích thước, vật liệu và thiết bị được dùng thực tế.

Ngoài đời, chủ nhà nói "đi hoàn công" thường để chỉ việc đưa căn nhà mới xây vào sổ hồng. Đó là việc thứ hai, thuộc pháp luật đất đai. Gộp hai việc làm một là nguyên nhân khiến nhiều người hỏi nhầm đơn vị: bản vẽ hoàn công hỏi nhà thầu, đăng ký vào sổ hỏi cơ quan đăng ký đất đai.

Việc 1: Lập bản vẽ hoàn công, nghiệm thu, bàn giao

Căn cứ: Luật Xây dựng 2025 (điểm h khoản 2 Điều 61); Nghị định 207/2026/NĐ-CP (Phụ lục IIb, khoản 2 Điều 30)

Ai làm: Nhà thầu thi công lập; chủ nhà nhận và lưu

Kết quả: Bộ bản vẽ hiện trạng có dấu, biên bản nghiệm thu

Việc 2: Đăng ký nhà vào Giấy chứng nhận

Căn cứ: Luật Đất đai 2024 (Điều 131, Điều 148); Nghị định 101/2024/NĐ-CP

Ai làm: Chủ nhà nộp hồ sơ; cơ quan đăng ký đất đai giải quyết

Kết quả: Sổ hồng có ghi nhà ở (diện tích xây dựng, diện tích sàn)

Xây nhà xong có bắt buộc hoàn công không

Với phần bản vẽ hoàn công, câu trả lời là có: Luật Xây dựng 2025 giao nhà thầu thi công nghĩa vụ lập bản vẽ hoàn công và tham gia nghiệm thu, và trước khi bàn giao, nhà thầu phải giao cho chủ đầu tư bản vẽ hoàn công cùng quy trình bảo trì (khoản 2 Điều 30 Nghị định 207/2026/NĐ-CP). Bộ bản vẽ này là thứ chủ nhà cần khi sửa chữa, đục đường ống, nâng tầng hoặc bảo hành, vì nó ghi vị trí thật của dầm, cột và đường điện nước âm tường mà bản vẽ thiết kế ban đầu có thể đã khác.

Với phần đăng ký vào sổ, câu trả lời là không bắt buộc ngay. Điều 131 Luật Đất đai 2024 coi đăng ký đất đai là nghĩa vụ, còn nhà ở và tài sản gắn liền với đất được đăng ký theo yêu cầu của chủ sở hữu. Nghĩa là chưa ghi nhà vào sổ thì luật chưa buộc phải làm ngay. Cái giá nằm ở chỗ khác, như hai cột dưới đây.

Phải có Giấy chứng nhận

  • Bán, tặng cho, đổi, góp vốn
  • Thế chấp vay ngân hàng

Khoản 1 Điều 160 Luật Nhà ở 2023; ngân hàng có thể đặt thêm yêu cầu riêng khi thế chấp

Không bắt buộc

  • Cho thuê, cho mượn, ở nhờ
  • Nhận thừa kế

Khoản 2 Điều 160 Luật Nhà ở 2023

Vậy nên hỏi "có nên hoàn công không" cần đổi thành "có định bán hoặc vay trên căn nhà này không". Nếu có, nên làm sớm khi hồ sơ thi công còn đủ và nhà thầu còn liên lạc được, thay vì đợi tới lúc có người mua mới đi gom giấy tờ.

Căn nhà thuộc nhóm nào thì hoàn công theo cách nào

Cách làm phụ thuộc vào việc căn nhà có thuộc diện phải xin giấy phép xây dựng hay không, và xây có đúng phép hay không. Theo điểm g khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng 2025 (hiệu lực từ 01/01/2026), nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500 m2 được miễn giấy phép nếu không nằm trong các khu vực loại trừ: khu chức năng và khu phát triển đô thị theo quy hoạch chung, khu dân cư nông thôn, khu vực xây dựng trong quy hoạch chung xã, khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc. Nhà phố đô thị có thể thuộc các khu vực này, nên cần hỏi cơ quan cấp phép trước khi tin là mình được miễn.

Nhóm nhàĐiều kiện để nhà vào sổViệc cần làm
A. Miễn giấy phépĐược cấp Giấy chứng nhận theo khoản 3 Điều 148 Luật Đất đai 2024, không cần giấy xác nhận đủ điều kiện tồn tạiGiữ bản vẽ hoàn công, lập sơ đồ nhà ở khi được yêu cầu, nộp đơn đăng ký biến động
B. Phải xin phép, xây đúng phépGiấy phép xây dựng là giấy tờ chứng minh nhà ở (khoản 1 Điều 148)Đối chiếu hiện trạng với giấy phép, nộp giấy phép; sơ đồ nhà ở nộp khi cơ quan đăng ký yêu cầu
C. Phải xin phép, xây khác phépPhần khác phép thuộc diện phải điều chỉnh giấy phép thì phải xử lý trước; chênh lệch không thuộc diện đó không bị coi là sai phép (khoản 15 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP). Hồ sơ ghi nhà vào sổ do cơ quan đăng ký đất đai hướng dẫn theo từng trường hợpĐối chiếu từng hạng mục khác phép, xử lý phần phải điều chỉnh, rồi hỏi cơ quan đăng ký đất đai về hồ sơ
D. Phải xin phép, xây không phépPhải có giấy xác nhận của cơ quan quản lý xây dựng về việc nhà đủ điều kiện tồn tại (khoản 3 Điều 148 Luật Đất đai 2024); chưa đủ cơ sở thì chưa ghi nhà vào sổ; bị xử phạt và buộc khắc phụcXem mục xử phạt bên dưới

Quy trình hoàn công nhà ở từng bước, kèm hồ sơ

Quy trình gồm sáu bước, trong đó ba bước đầu thuộc phần xây dựng và ba bước sau thuộc phần đất đai. Điểm dễ bỏ sót nhất là bước một: bộ phận bị che khuất như móng, cốt thép, ống âm tường phải được lập bản vẽ hoàn công hoặc đo thực tế trước khi làm công việc tiếp theo (Phụ lục IIb Nghị định 207/2026/NĐ-CP). Đổ bê tông xong mới đo thì không còn số liệu thật.

1

Ghi nhận khi đang thi công

Ai làm: Nhà thầu, chủ nhà

Nội dung: Đo và ghi lại phần che khuất trước khi lấp; lập nhật ký thi công

Giấy tờ: Nhật ký thi công, biên bản nghiệm thu công việc

2

Lập bản vẽ hoàn công

Ai làm: Nhà thầu thi công

Nội dung: Kích thước thực tế trong sai số cho phép thì photocopy bản vẽ thi công, đóng dấu và ký xác nhận; có sai khác thì ghi trị số thực tế trong ngoặc đơn cạnh trị số cũ, hoặc vẽ lại

Giấy tờ: Bản vẽ hoàn công có dấu xác nhận

3

Nghiệm thu và bàn giao

Ai làm: Chủ nhà tổ chức, nhà thầu bàn giao

Nội dung: Nhà thầu giao bản vẽ hoàn công và quy trình bảo trì; chủ nhà nên lập và lưu hồ sơ công trình

Giấy tờ: Biên bản nghiệm thu, bàn giao

4

Chuẩn bị hồ sơ đăng ký

Ai làm: Chủ nhà

Nội dung: Lập sơ đồ nhà ở; gom giấy tờ theo nhóm nhà ở trên

Giấy tờ: Đơn đăng ký biến động theo mẫu hiện hành, Giấy chứng nhận đã cấp, giấy phép xây dựng nếu có, sơ đồ nhà ở

5

Nộp hồ sơ

Ai làm: Chủ nhà

Nội dung: Nộp tại bộ phận một cửa, văn phòng đăng ký đất đai hoặc nộp trực tuyến

Giấy tờ: Giấy tiếp nhận, phiếu hẹn

6

Nhận kết quả

Ai làm: Cơ quan đăng ký đất đai

Nội dung: Cập nhật nhà ở vào Giấy chứng nhận sau khi thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có)

Giấy tờ: Giấy chứng nhận đã ghi tài sản

Về thời hạn, từ ngày 01/7/2025 các mốc giải quyết thủ tục đăng ký đất đai nằm ở Phụ lục I Nghị định 151/2025/NĐ-CP (Điều 22 Nghị định 101/2024/NĐ-CP đã bị bãi bỏ): đăng ký quyền sở hữu tài sản gắn liền với thửa đất đã cấp Giấy chứng nhận không quá 08 ngày làm việc, đăng ký thay đổi tài sản đã ghi trên Giấy chứng nhận không quá 05 ngày làm việc, tính từ khi cơ quan nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Tại TPHCM, thủ tục đất đai áp dụng theo Quyết định 44/2026/QĐ-UBND ngày 30/6/2026, hiệu lực từ 01/7/2026, nên thời hạn và danh mục hồ sơ cuối cùng cần lấy từ bộ phận một cửa nơi nộp.

Thời gian giải quyết tối đa tại cơ quan đăng ký (ngày làm việc, theo Phụ lục I Nghị định 151/2025/NĐ-CP)

Đăng ký quyền sở hữu nhà ở trên thửa đất đã có Giấy chứng nhận

8 ngày

Đăng ký thay đổi tài sản đã ghi trên Giấy chứng nhận

5 ngày

Không tính vào mốc trên: thời gian xác định nghĩa vụ tài chính, niêm yết công khai, giám định. Việc lập bản vẽ và đo đạc diễn ra trước khi nộp hồ sơ.

Danh mục hồ sơ có thể khác nhau giữa các nơi nộp, nên xin danh mục chính thức bằng văn bản hoặc ảnh chụp bảng niêm yết ngay từ đầu.

Hoàn công nhà xây không phép, sai phép: xử lý trước, vào sổ sau

Không có thủ tục "hoàn công" riêng cho nhà xây không phép. Thứ tự là xử phạt và khắc phục vi phạm, rồi mới xét tới việc ghi nhà vào sổ. Nghị định 339/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 26/8/2026, thay Nghị định 16/2022/NĐ-CP; nếu công trình đang thi công thì chủ đầu tư bị buộc làm thủ tục cấp hoặc điều chỉnh giấy phép, còn nếu hành vi đã kết thúc thì bị buộc phá dỡ công trình hoặc phần công trình vi phạm (điểm c và điểm d khoản 14 Điều 25).

BƯỚC 1

Vi phạm bị xử phạt

Mức phạt theo Điều 25

BƯỚC 2A - ĐANG THI CÔNG

Buộc làm thủ tục cấp hoặc điều chỉnh giấy phép

BƯỚC 2B - ĐÃ XÂY XONG

Buộc phá dỡ phần công trình vi phạm

BƯỚC 3

Xét ghi nhà vào sổ

Nhà phải xin phép cần giấy xác nhận đủ điều kiện tồn tại

Các mức phạt tiền ghi trong Điều 25 là mức áp dụng cho tổ chức. Theo điểm a khoản 4 Điều 5, cùng một hành vi thì cá nhân bị phạt bằng một nửa, và khoản 3 Điều 2 xếp hộ gia đình vào nhóm áp dụng mức của cá nhân. Nhiều bài tổng hợp chỉ nêu mức gốc mà không chia đôi, nên chủ nhà cần đọc kỹ cột cuối của bảng dưới và đối chiếu văn bản gốc trước khi dự trù.

Hành vi (nhà ở riêng lẻ)Điều khoảnMức ghi trong nghị địnhHộ gia đình, cá nhân (một nửa)
Xây khi chưa có giấy phép mà theo quy định phải cóKhoản 7 Điều 2560-80 triệu đồng30-40 triệu đồng
Xây không đúng nội dung giấy phép xây dựng mớiKhoản 6 Điều 2530-40 triệu đồng15-20 triệu đồng
Xây không đúng quy hoạch được phê duyệtKhoản 9 Điều 25; buộc phá dỡ theo điểm đ khoản 1480-100 triệu đồng40-50 triệu đồng

Xây khác giấy phép chưa chắc là sai phép: nếu chênh lệch không thuộc trường hợp phải điều chỉnh giấy phép theo pháp luật xây dựng thì không bị coi là xây không đúng nội dung giấy phép và không bị xử phạt (khoản 15 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP).

Thời hiệu xử phạt trong lĩnh vực xây dựng là 02 năm; với nhà ở riêng lẻ, thời điểm chấm dứt hành vi là ngày đưa công trình vào sử dụng, hoặc ngày hoàn thành ghi trong hợp đồng thi công nếu không xác định được ngày sử dụng. Hết thời hiệu xử phạt có đồng nghĩa nhà được ghi vào sổ hay không là câu hỏi khác, cần hỏi trực tiếp cơ quan đăng ký đất đai. Cách rẻ nhất vẫn là không để sai phép phát sinh: trước ngày nghiệm thu, hãy đối chiếu diện tích sàn và diện tích xây dựng thực tế với số trong giấy phép.

Chi phí hoàn công nhà ở năm 2026 bao nhiêu

Không có một biểu phí chung cho "hoàn công". Chi phí là tổng của bốn khoản có người thu và cách tính khác nhau.

KhoảnAi thuCách xác định
Bản vẽ hoàn côngNhà thầu thi công hoặc đơn vị đo vẽLà nghĩa vụ của nhà thầu nên thường nằm trong hợp đồng thi công; thuê riêng thì thỏa thuận theo diện tích và độ phức tạp
Đo đạc, sơ đồ nhà ởĐơn vị đo đạcThỏa thuận, không có khung chung
Lệ phí đăng ký, cập nhật Giấy chứng nhậnCơ quan đăng ký đất đaiTheo mức địa phương ban hành, cần đối chiếu mức hiện hành tại nơi nộp
Thuế, lệ phí khác liên quan đến nhà ởCơ quan thuếTùy từng trường hợp, cần đối chiếu với cơ quan thuế

Về con số, giá dịch vụ hoàn công trọn gói do từng đơn vị tự định, thay đổi theo diện tích sàn và độ phức tạp của hồ sơ, không phải biểu phí của nhà nước. Hãy xin báo giá bằng văn bản ghi rõ đã gồm bản vẽ, đo đạc, nộp hồ sơ hay chưa, và lệ phí, thuế tính riêng hay gộp. Nếu nhà thầu đã lập bản vẽ hoàn công trong hợp đồng thì chủ nhà không phải trả hai lần cho cùng một việc.

Checklist trước khi nhận nhà từ nhà thầu

Phần lớn rắc rối hoàn công bắt đầu từ lúc ký hợp đồng chứ không phải lúc nộp hồ sơ. Sáu việc dưới đây xếp theo thời điểm làm, từ lúc ký hợp đồng tới lúc thanh toán lần cuối.

Khi ký hợp đồng thi công

  • Ghi rõ ai lập bản vẽ hoàn công, giao mấy bộ, vào thời điểm nào.

Trong lúc thi công

  • Chụp ảnh và đo phần che khuất (móng, thép sàn, ống âm tường) trước khi lấp hoặc đổ bê tông.
  • Giữ nhật ký thi công, biên bản nghiệm thu từng giai đoạn và hóa đơn vật tư chính.

Trước khi ký nghiệm thu cuối

  • So diện tích sàn, số tầng, chiều cao thực tế với giấy phép; lệch thì xử lý trước khi nghiệm thu.
  • Xin danh mục hồ sơ chính thức tại nơi sẽ nộp, kể cả hồ sơ phụ mà địa phương yêu cầu thêm.

Lúc thanh toán lần cuối

  • Giữ lại một phần thanh toán cho tới khi nhận đủ bộ hồ sơ bàn giao.

Câu hỏi thường gặp

Hoàn công nhà ở mất bao nhiêu tiền?

Không có biểu phí chung. Chi phí gồm bản vẽ hoàn công (thường nằm trong hợp đồng thi công), đo đạc và sơ đồ nhà ở, lệ phí đăng ký theo mức của địa phương và thuế nếu có. Giá dịch vụ trọn gói do từng đơn vị tự định, nên xin báo giá bằng văn bản ghi rõ các khoản đã gồm.

Hoàn công nhà ở mất bao lâu?

Theo Phụ lục I Nghị định 151/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2025), đăng ký quyền sở hữu tài sản gắn liền với thửa đất đã cấp Giấy chứng nhận không quá 08 ngày làm việc, đăng ký thay đổi tài sản đã ghi không quá 05 ngày làm việc, tính từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Thời gian lập bản vẽ, đo đạc và nộp nghĩa vụ tài chính tính thêm; thời hạn thực tế tại TPHCM cần xác nhận ở bộ phận một cửa theo Quyết định 44/2026/QĐ-UBND.

Nhà chưa hoàn công có bán hoặc thế chấp được không?

Chưa chắc. Khoản 1 Điều 160 Luật Nhà ở 2023 yêu cầu nhà ở khi mua bán, tặng cho, đổi, góp vốn hoặc thế chấp phải có Giấy chứng nhận. Nhà chưa ghi trên sổ nên làm thủ tục đăng ký trước khi giao dịch, còn việc cho thuê hoặc thừa kế thì không bắt buộc.

Hoàn công nhà xây không phép được không?

Không có đường tắt. Nhà xây không phép bị xử phạt và buộc khắc phục theo Nghị định 339/2026/NĐ-CP: làm thủ tục cấp hoặc điều chỉnh giấy phép nếu đang thi công, phá dỡ phần vi phạm nếu đã xây xong. Chỉ khi nhà đủ điều kiện tồn tại mới tính tới việc ghi vào sổ, nên hỏi cơ quan đăng ký đất đai nơi có đất.

Chủ nhà có tự lập bản vẽ hoàn công được không?

Luật giao việc lập bản vẽ hoàn công cho nhà thầu thi công, nên đơn vị xây nhà là bên lập và ký xác nhận. Chủ nhà là bên kiểm tra bản vẽ có khớp thực tế không và giữ bộ hồ sơ sau bàn giao.

Hồ sơ hoàn công bắt đầu từ hợp đồng thi công

Khi chọn gói xây nhà chìa khóa trao tay, khâu hoàn công nằm trong phạm vi hỗ trợ của Cửu Long CLC; hạng mục và đơn giá xem trong bảng giá xây nhà trọn gói. Nếu còn ở giai đoạn thiết kế, bản vẽ xin phép là cơ sở để đối chiếu hiện trạng sau này, xem thêm tại trang thiết kế thi công nhà phố. Quyền lợi sau bàn giao được nêu trong chính sách bảo hành.

Nguồn tham khảo

  • Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 ngày 10/12/2025, hiệu lực từ 01/7/2026: điểm g khoản 2 Điều 43 (miễn giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ; riêng khoản 2 và khoản 3 Điều 43 có hiệu lực từ 01/01/2026), điểm h khoản 2 Điều 61 (nghĩa vụ lập bản vẽ hoàn công của nhà thầu thi công).
  • Nghị định 207/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026: khoản 3 và khoản 4 Điều 2, khoản 2 Điều 30, Phụ lục IIb; văn bản thay thế Nghị định 06/2021/NĐ-CP từ 01/7/2026.
  • Nghị định 339/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026: khoản 3 Điều 2, khoản 4 Điều 5, khoản 6, 7, 9 và 14 Điều 25, thời hiệu xử phạt.
  • Luật Đất đai 2024: Điều 131 (đăng ký đất đai và tài sản gắn liền với đất), khoản 1 và khoản 3 Điều 148 (điều kiện chứng nhận quyền sở hữu nhà ở).
  • Nghị định 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 về phân định thẩm quyền, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai: Phụ lục I (thời gian giải quyết thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất; mốc 08 và 05 ngày đối chiếu qua lcplaw.vn). Điều 22 Nghị định 101/2024/NĐ-CP đã bị bãi bỏ từ 01/7/2025 (điểm b khoản 4 Điều 21 Nghị định 151/2025/NĐ-CP, theo Văn bản hợp nhất 51/VBHN-BNNMT/2026 trên luatvietnam.vn).
  • Luật Nhà ở 2023: khoản 1 và khoản 2 Điều 160 (điều kiện của nhà ở tham gia giao dịch), đối chiếu tại hethongphapluat.com/luat-nha-o-2023/dieu-160.
  • Quyết định 44/2026/QĐ-UBND ngày 30/6/2026 của UBND TPHCM về trình tự, thủ tục hành chính về đất đai, áp dụng từ 01/7/2026.

Căn cứ pháp lý đối chiếu đến ngày 18/10/2026 trên Công báo, vanban.chinhphu.vn, xaydungchinhsach.chinhphu.vn, qlda.gxd.vn và hethongphapluat.com. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến của cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư.