Xin Giấy Phép Xây Dựng Nhà Ở 2026: Hồ Sơ, Thời Hạn

Bàn tay vẽ nét nhà trên kính, minh hoạ thủ tục xin giấy phép xây dựng nhà ở

Xin giấy phép xây dựng nhà ở là nộp hồ sơ trực tuyến cho UBND xã, phường nơi có đất; thời hạn tối đa 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ (Nghị định 217/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/7/2026). Nhà ở riêng lẻ dưới 07 tầng, sàn dưới 500 m2, ngoài khu vực loại trừ thì được miễn.

Điểm chính

  • Miễn phép cần đủ cả quy mô lẫn vị trí; nhà nhỏ trong khu phát triển đô thị vẫn phải xin phép.
  • Hồ sơ gồm đơn Mẫu số 01, giấy tờ hợp pháp về đất và bộ bản vẽ.
  • Báo thiếu hồ sơ một lần, bổ sung trong 02 ngày làm việc. Xây không phép, hộ gia đình bị phạt 30-40 triệu đồng.

Nhà ở nào được miễn giấy phép xây dựng, nhà nào phải xin

Luật Xây dựng 2025 yêu cầu có giấy phép trước khi khởi công, trừ trường hợp ở khoản 2 Điều 43. Với nhà ở, điểm g miễn cho nhà ở riêng lẻ dưới 07 tầng, tổng sàn dưới 500 m2, không thuộc khu vực loại trừ; ba điều kiện phải đúng đồng thời.

Điều kiện 1

Dưới 07 tầng

Nhà ở riêng lẻ.

Điều kiện 2

Tổng sàn dưới 500 m2

Cộng sàn mọi tầng, kể cả hầm, lửng, tum.

Điều kiện 3

Ngoài khu vực loại trừ

Bốn nhóm khu vực nêu bên dưới.

Kết quả

Đủ 3: miễn phép. Thiếu 1: xin phép

Khoản 2 Điều 43, điểm g.

Bốn nhóm khu vực loại trừ gồm: khu chức năng và khu vực phát triển đô thị trong quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn và khu vực phát triển đô thị trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc. Căn nhà hai tầng 60 m2 nằm trong các khu này vẫn phải xin phép. Ranh giới từng khu nằm trong quy hoạch và quy chế kiến trúc địa phương, nên hỏi UBND xã, phường trước khi bỏ qua giấy phép.

Ngưỡng quyết định miễn phép

500 m2 và 07 tầng

Luật Xây dựng 2025, điểm g khoản 2 Điều 43.

Ngưỡng cho phép tự thiết kế

Dưới 03 tầng, sàn dưới 250 m2, cao dưới 12 m, không hầm

Nghị định 207/2026/NĐ-CP, khoản 2 Điều 10. Không liên quan việc miễn phép.

Hai ngưỡng này nói về hai việc khác nhau, đừng lẫn. Luật còn miễn phép cho sửa chữa, cải tạo bên trong, hoặc sửa mặt ngoài không tiếp giáp đường đô thị có yêu cầu quản lý kiến trúc, nếu không đổi công năng, không ảnh hưởng kết cấu chịu lực và bảo đảm phòng cháy chữa cháy, môi trường, kết nối hạ tầng (điểm h). Nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình chỉ cần giấy phép (khi thuộc diện phải có) và đất ở hợp pháp để khởi công (khoản 3 Điều 48), không phải gửi thông báo khởi công.

Tại TPHCM

Trước 01/7/2026 nhiều xã, phường từng tạm dừng nhận hồ sơ vì thiếu cơ sở quy hoạch (KTSG Online, 21/5/2026). Từ 01/7/2026, Sở Xây dựng đã hướng dẫn UBND xã, phường tiếp nhận và cấp phép nhà ở riêng lẻ (CafeLand, 12/7/2026). Nên hỏi UBND xã, phường xem khu đất đã đủ căn cứ quy hoạch chưa.

Nộp hồ sơ ở đâu, bao nhiêu ngày có giấy phép

Từ 01/7/2026, UBND cấp xã cấp giấy phép cho nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn (khoản 1 Điều 53 Nghị định 217/2026/NĐ-CP). Hồ sơ nộp trực tuyến toàn trình tại Cổng Dịch vụ công quốc gia; chỉ khi có sự cố khách quan mới nộp tại Bộ phận Một cửa hoặc qua bưu chính công ích (khoản 1 Điều 54).

Ngày 0

Nhận đủ hồ sơ hợp lệ

Mốc tính thời hạn. Thời gian vẽ bản vẽ không nằm trong mốc này.

Trong 03 ngày làm việc

Thẩm định hồ sơ

Kiểm tra thực địa nếu cần; cơ quan được hỏi ý kiến có 02 ngày, quá hạn coi như đồng ý.

Nếu thiếu hồ sơ

Báo một lần, bổ sung trong 02 ngày

Không đạt thì cơ quan nêu lý do không cấp trong 01 ngày, chủ nhà làm lại từ đầu.

Chậm nhất ngày thứ 07

Có giấy phép

Cấp mới, điều chỉnh, sửa chữa, cải tạo, di dời, cấp có thời hạn.

Mốc 07 ngày riêng cho nhà ở riêng lẻ; công trình khác 10 ngày với cấp mới, 09 ngày với điều chỉnh; gia hạn hoặc cấp lại 05 ngày (điểm b khoản 1 Điều 54). Hồ sơ nộp trước 01/7/2026 vẫn giải quyết theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP (khoản 19 Điều 76), nên bài dẫn mốc cũ không dùng cho hồ sơ nộp từ ngày này. Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định chủ nhà nộp lệ phí khi làm thủ tục cấp giấy phép (khoản 4 Điều 54) nhưng không ghi số tiền; mức cụ thể do cơ quan nhận hồ sơ thông báo, nên hỏi UBND xã, phường hoặc xem trên Cổng Dịch vụ công khi nộp.

Hồ sơ xin giấy phép xây dựng nhà ở gồm những gì

Điều 60 Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định hồ sơ cho nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân gồm ba phần. Giấy tờ đất đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia thì không phải nộp lại (khoản 2 Điều 56).

Phần 1

Đơn Mẫu số 01 Phụ lục II

Chủ hộ và số định danh, lô đất, người thiết kế, các chỉ tiêu của nhà.

Phần 2

Giấy tờ hợp pháp về đất (Điều 55)

Giấy chứng nhận, hoặc giấy tờ đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo Điều 137 Luật Đất đai 2024.

Phần 3

Hồ sơ thiết kế xây dựng

Bộ bản vẽ (mặt bằng lô đất, các tầng, mặt đứng, mặt cắt, móng, sơ đồ đấu nối) cùng bản cam kết an toàn nhà liền kề.

Đơn ghi cấp công trình, cốt xây dựng, khoảng lùi, diện tích tầng 1, tổng diện tích sàn (ghi rõ tầng hầm, lửng, tum), chiều cao, số tầng. Bản vẽ có chữ ký số của người thiết kế (khoản 3 Điều 56). Kết quả phòng cháy chữa cháy và báo cáo thẩm tra chỉ cần khi pháp luật yêu cầu; khu vực di sản cần thêm ý kiến cơ quan văn hóa.

Bản vẽ móng đi theo phương án nền móng, như móng băng hay ép cọc. Nhà có lửng, tum hoặc sàn lệch phải ghi rõ từng loại tầng trong đơn; cách tính số tầng của nhà lệch tầng nên hỏi cơ quan cấp phép trước khi vẽ mặt cắt. Chủ nhà chỉ được tự thiết kế khi nhà đồng thời dưới 03 tầng, không có tầng hầm, sàn dưới 250 m2 và cao dưới 12 m; nhà khác phải do người có chuyên môn thiết kế (khoản 2 Điều 10 Nghị định 207/2026/NĐ-CP).

Sáu điểm cần kiểm trước khi nộp hồ sơ

Sáu điểm sau đối chiếu trực tiếp với yêu cầu hồ sơ trong Nghị định 217/2026/NĐ-CP.

1. Mục đích sử dụng đất

Công trình phải phù hợp mục đích sử dụng đất ghi trên giấy tờ (điểm a khoản 1 Điều 44 Luật Xây dựng).

2. Quy hoạch, quy chế kiến trúc

Thiết kế phải phù hợp quy hoạch hoặc quy chế áp dụng cho lô đất (khoản 2 Điều 50 Nghị định 217).

3. Đơn khớp bản vẽ

Diện tích tầng 1, tổng sàn, chiều cao, số tầng, cốt, khoảng lùi trong đơn trùng số trên bản vẽ.

4. Sơ đồ đấu nối hạ tầng

Bản vẽ móng kèm sơ đồ cấp nước, thoát nước, cấp điện.

5. Cam kết với nhà liền kề

Bản cam kết an toàn là thành phần riêng của hồ sơ thiết kế, soạn kèm bộ bản vẽ.

6. Chữ ký số, hình thức

Bản vẽ có chữ ký số; giấy tờ là bản chính, bản sao chứng thực hoặc bản điện tử hợp lệ.

Đang xây mà đổi thiết kế: khi nào phải xin điều chỉnh phép

Giấy phép có hiệu lực khởi công 12 tháng kể từ ngày cấp hoặc gia hạn (khoản 10 Điều 49 Nghị định 217/2026/NĐ-CP); chưa khởi công mà quá hạn thì phải gia hạn, tối đa 02 lần, mỗi lần 12 tháng (điểm a khoản 3 Điều 63). Khi đang thi công, chủ nhà phải đề nghị điều chỉnh giấy phép nếu thiết kế thay đổi một trong các nội dung ở bảng dưới (điểm a, b, c khoản 1 Điều 63).

Nội dung thiết kế thay đổiCó phải xin điều chỉnh giấy phép?
Hình thức kiến trúc mặt ngoài, khi nhà thuộc khu vực có yêu cầu quản lý kiến trúcCó (điểm a)
Vị trí xây dựng, diện tích xây dựng, số tầng, giải pháp kết cấu chínhCó (điểm b)
Phân khu các chức năng sử dụng chính bên trong công trìnhCó (điểm c)
Điều chỉnh thiết kế không chạm các nội dung trênKhông (điểm d)

Theo khoản 15 Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, xây khác giấy phép nhưng không thuộc diện phải điều chỉnh thì không bị coi là sai phép và không bị xử phạt hành chính. Ngược lại, đổi mặt tiền ở khu có quy chế quản lý kiến trúc mà không xin điều chỉnh vẫn là xây sai phép.

Xây nhà khi chưa có giấy phép bị xử lý thế nào

Nghị định 339/2026/NĐ-CP (hiệu lực 26/8/2026, thay Nghị định 16/2022/NĐ-CP) ghi mức phạt cho tổ chức; hộ gia đình, cá nhân chịu một nửa (khoản 3 Điều 2, điểm a khoản 4 Điều 5). Bảng dưới là mức cho nhà ở riêng lẻ ngoài khu bảo vệ di tích, di sản.

Hành vi (Điều 25)Mức tổ chứcHộ gia đình, cá nhân
Không công khai giấy phép tại công trường (khoản 2, điểm a)5-10 triệu đồng2,5-5 triệu đồng
Thi công không đúng nội dung giấy phép cấp mới (khoản 6, điểm a)30-40 triệu đồng15-20 triệu đồng
Thi công khi chưa có giấy phép mà phải có (khoản 7, điểm a)60-80 triệu đồng30-40 triệu đồng
Thi công không đúng quy hoạch được duyệt (khoản 9, điểm a)80-100 triệu đồng40-50 triệu đồng

Phạt tiền chưa phải hậu quả nặng nhất. Nhà đang thi công mà chưa có phép bị buộc làm thủ tục cấp hoặc điều chỉnh giấy phép; nhà đã xây xong bị buộc phá dỡ phần vi phạm; nhà xây sai quy hoạch bị buộc phá dỡ (khoản 14 Điều 25). Thời hiệu xử phạt lĩnh vực xây dựng là 02 năm, với nhà ở riêng lẻ tính từ ngày đưa nhà vào sử dụng (khoản 1, điểm a khoản 2 Điều 6).

Xin giấy phép xây dựng nhà trọ có khác không

Luật Xây dựng không có điều khoản riêng cho "nhà trọ": việc xin phép xét theo quy mô và khu vực ở điểm g khoản 2 Điều 43. Nhà trọ được xếp là nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân thì dùng hồ sơ Điều 60. Cải tạo nhà đang ở thành nhà trọ phải theo quy chuẩn phù hợp công năng mới (khoản 5, 6 Điều 10 Nghị định 207/2026/NĐ-CP). Hai điểm cần hỏi trước khi vẽ:

Loại đất

Mục đích sử dụng đất phải phù hợp, và khoản 3 Điều 48 Luật Xây dựng đòi đất ở hợp pháp để khởi công nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình.

Phòng cháy chữa cháy

Nhà trọ nhiều phòng thường chịu thêm yêu cầu này. Hồ sơ chỉ kèm kết quả thủ tục khi pháp luật có yêu cầu (khoản 3 Điều 60); hỏi Cảnh sát phòng cháy chữa cháy địa phương xem công trình có thuộc diện thẩm định thiết kế không.

Câu hỏi thường gặp

Chưa có sổ đỏ có xin được giấy phép xây dựng không?

Có thể, nếu có một trong các giấy tờ hợp pháp về đất ở Điều 55 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, gồm cả giấy tờ đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo Điều 137 Luật Đất đai 2024. Giấy tờ phải chứng minh mục đích sử dụng đất phù hợp với nhà ở, nên hỏi cơ quan tiếp nhận về loại giấy tờ của bạn trước khi vẽ bản vẽ.

Nộp hồ sơ xin phép trực tuyến hay trực tiếp?

Nộp trực tuyến toàn trình trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Chỉ khi có sự cố khách quan khiến không làm được trên môi trường điện tử mới nộp tại Bộ phận Một cửa hoặc qua bưu chính công ích (khoản 1 Điều 54 Nghị định 217/2026/NĐ-CP).

Xin giấy phép xong có phải gửi thông báo khởi công không?

Không, với nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân. Điểm đ khoản 1 Điều 48 và khoản 3 Điều 43 Luật Xây dựng 2025 loại nhóm này khỏi nghĩa vụ đó; điều kiện khởi công chỉ gồm giấy phép (khi thuộc diện phải có) và đất ở hợp pháp.

Giấy phép xây dựng có hết hạn không?

Có. Giấy phép có hiệu lực khởi công 12 tháng kể từ ngày cấp. Quá hạn mà chưa khởi công thì phải đề nghị gia hạn, tối đa 02 lần, mỗi lần 12 tháng, cơ quan giải quyết trong 05 ngày làm việc.

Hồ sơ xin phép bắt đầu từ bộ bản vẽ

Bản vẽ xin phép, bản vẽ thi công và hợp đồng phải khớp nhau, vì xây khác phép là rủi ro chủ nhà gánh. Khi cần thiết kế thi công nhà phố làm căn cứ xin phép, hoặc gói xây nhà chìa khóa trao tay có hỗ trợ giấy tờ pháp lý, phạm vi và chi phí được ghi trong hợp đồng. Trước khi ký, đọc thêm cách chọn nhà thầu xây dựng để biết cần yêu cầu những giấy tờ nào.

Nguồn tham khảo

  • Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 ngày 10/12/2025, hiệu lực từ 01/7/2026 (riêng khoản 2, 3 Điều 43 từ 01/01/2026, Điều 94): Điều 43, Điều 44, Điều 48. Đối chiếu Công báo số 37 ngày 22/01/2026, ngày kiểm 19/10/2026.
  • Nghị định 217/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026, hiệu lực từ 01/7/2026, thay Nghị định 175/2024/NĐ-CP: Điều 49, 50, 53, 54, 55, 56, 60, 63, khoản 19 Điều 76, Mẫu số 01 và 03 Phụ lục II. Đối chiếu bản PDF Công báo số 363 ngày 01/7/2026, ngày kiểm 19/10/2026.
  • Nghị định 339/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026: khoản 3 Điều 2, khoản 4 Điều 5, khoản 1 Điều 6, khoản 2, 6, 7, 9, 14, 15 Điều 25; đối chiếu toàn văn trên qlda.gxd.vn, ngày kiểm 19/10/2026.
  • Nghị định 207/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 về quản lý chất lượng công trình xây dựng: khoản 2, 5, 6 Điều 10; đăng Công báo số 351 ngày 27/6/2026, đối chiếu toàn văn ngày kiểm 19/10/2026.
  • Báo KTSG Online (Tuổi Trẻ) ngày 21/05/2026, bài "TPHCM nghiên cứu miễn giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ để tháo gỡ ách tắc": tình hình tiếp nhận hồ sơ tại TPHCM trước 01/7/2026.
  • Báo CafeLand ngày 12/07/2026, bài "TPHCM hướng dẫn cấp giấy phép xây dựng theo quy định mới" (tin ngành, tường thuật hướng dẫn của Sở Xây dựng TPHCM): cách tiếp nhận hồ sơ từ 01/7/2026.

Căn cứ pháp lý đối chiếu đến ngày 19/10/2026. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến của cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư; văn bản có thể được sửa đổi, hướng dẫn thêm sau ngày này.